Dat is het rare aan lange sluitertijden. Je moet stoppen met haasten.
Waarom traag werken in een snel land
IJsland beweegt continu. Wind, water, wolken, alles trekt aan je voorbij alsof het ergens heen moet. Ik wilde dat niet bevriezen op een duizendste seconde. Ik wilde het laten stromen.
Bij een lange sluitertijd houd je de sensor seconden lang open. Alles wat beweegt, wordt zacht. Water verandert in mist. Wolken trekken strepen door de lucht. Het stilstaande, de rotsen, een verlaten boot, een paaltje, blijft scherp als een mes. Het contrast tussen die twee is precies waar ik naar op zoek was.
Ik fotografeer met een Nikon Z8. Mooie camera. Maar de Z8 maakt deze foto niet voor me. Dat doet het grijsfilter, het statief, en heel veel geduld dat ik eigenlijk niet bezit.
Mijn rommelige werkwijze
Ik wil eerlijk zijn: het ziet er romantischer uit dan het is.
In de praktijk is het vooral klungelen. Statief uitklappen met klamme handen. ND-filter voorzetten en dan ontdekken dat er een vette vingerafdruk op zit. Compositie zoeken, alweer verzetten, nog een keer verzetten. Belichting inschatten. Schieten. Op het schermpje kijken. Vloeken. Opnieuw.
Bij Seljalandsfoss stond ik een half uur te prutsen voordat ik er een had die klopte. De zon zakte. De lucht kleurde. En net op het moment dat alles goed stond, kwam er een bus toeristen die allemaal precies in mijn beeld gingen staan. Ik heb gewacht. Lange sluitertijden leren je wachten.
De stranden van Vík
Het mooiste moment was niet eens een waterval.
Bij Reynisfjara, het zwarte strand bij Vík, komt de oceaan in dikke lagen het land op. Met een sluitertijd van tien seconden trekt het terugtrekkende water lange witte sliertjes over het zwarte zand. Het lijkt op rook. Op melk. Op iets wat je niet met je eigen ogen ziet, maar wat er wel is.
Ik stond daar met Carel, een fotovriend, vroeg in de ochtend, en ik dacht: hier doe ik het voor. Niet voor de scherpste foto. Voor dit. Voor dat ene moment waarop de wereld even langzamer gaat omdat ik hem dwing.
Wat ik meenam, naast de foto's
Natte schoenen. Een verkouden neus. Een geheugenkaart vol mislukkingen en een handjevol foto's waar ik blij van word.
En iets wat moeilijker uit te leggen is. Lange sluitertijden hebben me geleerd dat stilstaan ook iets oplevert. Dat je soms beter wordt door minder te doen. Ik ben thuis een chaoot die altijd drie dingen tegelijk wil. In IJsland stond ik seconden lang helemaal niets te doen.
Dat was misschien wel de beste vakantie die er bestaat.
Geschoten in IJsland met een Nikon Z8, statief en een ND-filter. En heel veel koffie.